Wat is Tac Eval, (Tactical Evaluation) ?

Voor ons zal het niet meer geweest zijn dan de zoveelste alarmoefening waarbij wij intruder teams konden verwachten, maar voor een operationele basis is het toch iets meer dan dat. Cru gesteld is het een oefening waarbij de Korpsoverste zijn strepen kon behalen, bij het testen van de verdediging van zijn Basis. En die verdediging gaat ver. Het is niet alleen de "UDA" die moet verdedigen, maar ook de Flight VADS, (Vulcan Air Defence System), het SGP, (Strijdend Grond Personeel), en het belangrijkste: het testen van de paraatheid van de gevechtspiloten.

Het is dus belangrijk dat de QRA, (Quick Reaction Alert), zo vlug mogelijk hun toestellen in de lucht krijgen om een aanval van de Russen, (niet alleen de Russen maar gans het Oostblok), te weerstaan. Maar dit is heel summier gesteld, natuurlijk.

Iedereen die ooit bij de UDA heeft gediend kent wel het begrip TAC-EVAL. Het was de afkorting van Tactical Evaluation en het werd geïntroduceerd vanuit de US Air Force waar het periodiek door het Strategic Air Command werd toegepast.

Wat nu volgt is een uiteenzetting van het Amerikaans systeem, wat niet perce een correcte weergave is van het NATO systeem. De Amerikanen spreken bijvoorbeeld over een ganse week aan evaluatie, terwijl ik mij herinner dat de evaluaties bij ons maximum een drietal dagen duurden. Natuurlijk kan ik niet met zekerheid zeggen dat er daarna nog debriefings gebeurden, ik spreek dus enkel uit wat ik persoonlijk heb ervaren.

Tijdens een Tac Eval werd het bewuste vliegveld zonder enige vooraankondiging bezocht door een groep Evaluators die de basis op alle aspecten van operationele gereedheid beoordeelden. Zo een bezoek duurde ongeveer een week en in de meeste gevallen kwamen de Tac Eval Evaluators volledig onverwacht, meestal op een maandagmorgen rond 0200Hr. Soms braken er geruchten los van een aankomende evaluatie en werd het Team reeds aan de ingangspoorten opgewacht.

Als de militairen in het midden van de nacht uit hun bed werden gebeld wist iedereen hoe laat het was, en waaraan ze zich de komende week konden verwachten. Deze oefening was niet voor een specifiek Smaldeel, maar voor gans de basis. De ganse basis verkeerde in een verhoogde staat van paraatheid en aan de ingangspoorten gebeurden versterkte controles. Soms moesten de bezoekers hun koffer opendoen en doorzochten de schildwachten de voertuigen. De patrouilles op de grond patrouilleerden veel meer langs de omheiningen en op sommige posten lagen mitrailleursnesten die permanent bewapend waren tegen mogelijke aanvallen.

Het bewakingspersoneel werd zodoende geconfronteerd met indringers, gesimuleerde incidenten zoals "Russische Commando's", incidenten met atoomwapens, en om een lang verhaal kort te houden: overal en rond de klok was er wel ergens iets aan de hand. Maar een ganse basis 24 uur op 24 in verhoogde staat van paraatheid houden is een kostelijke grap en het gebeurde regelmatig dat er rond middernacht een halte werd ingelast om bijvoorbeeld om 0600Hr opnieuw te starten met een nieuwe dag van een verscheidenheid aan incidenten.

De vliegtuigbemanningen moesten in oncomfortabele QRA caravans slapen, en telkens er een alarm werd gegeven moesten zij zo vlug mogelijk de lucht in om hun aanvallers af te slaan met gesimuleerde gevechten. Deze simulaties werden gecontroleerd door Bomber Control of door Static die de bemanning van opdrachten of codewoorden voorzagen. De reactie van de piloten werd dan geëvalueerd op de paraatheid en opdrachten die ze moesten uitvechten.

De paraatheid werd getest op bijvoorbeeld One-Five, waarbij de piloten binnen de 15 minuten volledig operationeel moesten zijn, maar dit kon oplopen tot Zero-Five, waarbij de operationaliteit verhoogde naar 5 minuten. In die 5 minuten, die heel lang kon duren, betekende dit niet dat je binnen de 5 minuten de lucht moest in zijn, maar moesten ze wel aan boord zijn om de Zero-Five checks uit te voeren, die behoorlijk veeleisend waren.

De volgende fase was de Static radiomelding naar fase Zero-Two, (2 minuten), waarbij de snelstart van de motoren werd geëvalueerd, om uiteindelijk naar Scramble over te gaan, waarbij het erop aan kwam om alle toestellen opeenvolgend de lucht in gingen. Dit kon het einde van de oefening betekenen, want er werd van uit gegaan dat de piloten wel wisten wat ze in de lucht moesten doen, en alzo kwam men dan tot het einde van de "oorlog".

Bronvermelding:

John Stephenson,

Wing Ops Officier op RAF Scampton 1970 - 1975

john.stephenson@durham.gov.uk